vô dưỡng

Một đứa trẻ sơ sinh vô dưỡng nằm trong lồng ấp.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Không được nuôi dưỡng, không có sự chăm sóc: "vô dưỡng" chỉ trạng thái thiếu thốn sự nuôi nấng, bồi bổ, thường dùng để nói về sinh vật hoặc con người không nhận được đủ dinh dưỡng hoặc sự quan tâm cần thiết.
   • Chết non, chết yểu (theo nghĩa bóng): Trong văn cảnh y học hoặc dân gian, "vô dưỡng" đôi khi được dùng để chỉ tình trạng một đứa trẻ sinh ra không thể sống lâu do thiếu sự nuôi dưỡng từ trong bụng mẹ hoặc sau khi chào đời.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Cây cối vô dưỡng sẽ héo úa nhanh chóng. (Cây không được tưới bón, chăm sóc sẽ khô héo.)
  • Đứa trẻ vô dưỡng thường yếu ớt và dễ mắc bệnh. (Trẻ không được nuôi dưỡng đầy đủ sẽ có sức khỏe kém.)
  • Hữu sinh vô dưỡng — câu thành ngữ chỉ đứa trẻ chết ngay sau khi sinh, không được nuôi sống lâu dài.

Các cách sử dụng nâng cao

• "vô dưỡng" trong y học cổ truyền: Chỉ tình trạng suy nhược cơ thể do thiếu dinh dưỡng, thường dùng để mô tả bệnh nhân gầy yếu, khó hồi phục.

  • Bệnh nhân ở thể vô dưỡng cần được bồi bổ đặc biệt. (Người bệnh suy dinh dưỡng nặng cần chế độ ăn uống tăng cường.)

• "vô dưỡng" trong văn học: Ẩn dụ cho sự thiếu thốn tình cảm, tinh thần.

  • Tâm hồn vô dưỡng dễ trở nên khô cằn, chai sạn. (Người không được yêu thương, chăm sóc tinh thần sẽ mất dần cảm xúc.)

Biến thể và từ gần giống

• Dưỡng (động từ): nuôi nấng, chăm sóc.

  • Dưỡng con: nuôi dạy con cái.

• Hữu dưỡng (tính từ): được nuôi dưỡng tốt — trái nghĩa với "vô dưỡng".

  • Đứa trẻ hữu dưỡng phát triển khỏe mạnh. (Trẻ được nuôi đầy đủ sẽ lớn lên tốt.)

• Suy dưỡng (tính từ): thiếu dinh dưỡng, suy nhược — gần nghĩa với "vô dưỡng".

  • Tình trạng suy dưỡng ở trẻ em vùng cao vẫn còn phổ biến. (Trẻ em vùng cao thường bị thiếu chất.)

Từ đồng nghĩa

• Thiếu dưỡng: không đủ chất dinh dưỡng.
• Bỏ bê: không chăm sóc, không nuôi dưỡng (thường dùng cho người).
• Khô héo: úa tàn (dùng cho cây cối hoặc ẩn dụ cho con người).

Thành ngữ liên quan

• Hữu sinh vô dưỡng: Sinh ra nhưng không được nuôi sống — chỉ đứa trẻ chết non hoặc không thể tồn tại lâu dài sau khi sinh.
  • Đứa bé ấy mắc chứng hữu sinh vô dưỡng, không thể cứu chữa. (Đứa trẻ sinh ra đã yếu ớt và qua đời ngay sau đó.)